SDG'S Voor bedrijven
Fundamentele uitdagingen

Risico’s in de wereld anno 2017

In welke wereld functioneren de ondernemingen? Hoe zien ze hun toekomst? Er ontwikkelen zich geweldig positieve evoluties, maar ook enkele zorgwekkende tendensen. De mensheid staat voor grote economische, ecologische en sociale uitdagingen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De huidige politieke en humanitaire crisissen, de economische instabiliteit, de vervuiling van de planeet maken duidelijk dat we op een keerpunt staan. Ondanks de onzekerheid die al die evoluties met zich meebrengen, behouden de Belgische ondernemingen hun optimisme en vertrouwen in de toekomst.


De jongste 30 jaar kenden de meeste regio’s wereldwijd immense vooruitgang wat betreft levenskwaliteit, toegang tot grondstoffen en onderwijs. De economische groei tilde miljoenen mensen uit de armoede. Tegelijk staan we vandaag voor evenveel fundamentele uitdagingen.

Het Wereld Economisch Forum in Davos (februari 2017) maakte naar jaarlijkse gewoonte zijn Global Risk Report bekend. Dat rapport analyseert de grootste risico’s op milieu-, sociaal en economisch vlak. Onze analyse hieronder steunt op de belangrijkste conclusies van dat rapport. Daarin worden de geopolitieke spanningen – met groeiende ongelijkheid en sociale polarisatie tot gevolg –, de groeiende milieurisico’s en de breuk als gevolg van de vierde industriële revolutie aangestipt als de drie grootste risico’s die een grote impact hebben op de mondiale evoluties.

Geopolitieke spanningen – democratieën beven
De geopolitieke spanningen staan bovenaan de lijst met bezorgdheden. De verkiezing van Donald Trump als president van Amerika, de onzekerheid i.v.m. de brexit en de opmars van het nationalisme in Europa dragen daartoe bij. Het soms flagrante gebrek aan bestuurlijke daadkracht voedt alleen maar het dalende vertrouwen van de burgers in de instellingen die hen besturen. Resultaat? Het verlies van vertrouwen in de ‘instellingen’ doet zelfs de meest stabiele democratieën op hun grondvesten daveren. En een onstabiele, rechtsonzekere staat is niet bevorderlijk voor het economische klimaat.

Als gevolg van die spanningen nemen de inkomensongelijkheid en polarisatie in de wereld toe. Ze komen zelfs op de eerste en derde plaats van de onderliggende trends die de komende tien jaar de mondiale evoluties zullen bepalen. Politieke en sociale thema’s zullen duidelijk op de voorgrond staan.

De voorbije 30 jaar was de kloof tussen arm en rijk in de meeste OESO-landen nog nooit zo uitgesproken. Anders gezegd, de inkomensongelijkheid is groter dan ooit (n.v.d.r.: Niet in België. Volgens Eurostat (2016) is de verhouding tussen de inkomens van de rijkste 20% Belgen en die van armste 20% nooit eerder zo laag geweest als vandaag en blijft al vier jaar lang zo goed als constant. Het is ook een van de laagste van Europa).

Bij gewapende conflicten vallen nog ieder jaar honderdduizenden doden. In 2017 tellen we wereldwijd 15 conflicten waarbij jaarlijks meer dan 1.000 mensen het leven laten. En toch blijft vrede een onmisbare hoeksteen om te kunnen werken aan duurzame ontwikkeling.

Migratiestromen als gevolg van globalisering, de demografische evolutie, conflicten, de inkomensongelijkheid of de klimaatverandering vertegenwoordigden in 2013 3% van de wereldbevolking. De kans is groot dat die stromen nog zullen toenemen. De richtingen van die stromingen zijn wel geëvolueerd, en de zuid-zuid-bewegingen namen

De planeet stikt
Het tweede grote waargenomen risico is zonder verrassing de klimaatopwarming. De bedreiging van alle milieurisico’s samen bestempelt de studie als ‘zeer hoog’ en ‘zeer waarschijnlijk’. Met op de eerste plaats de ‘extreme klimaatverschijnselen’.
                                                                                                                                             
De aflopen drie decennia vielen er meer dan 2,5 miljoen doden bij natuurrampen die voor zo’n 4.000 miljard dollar (3.500 miljard euro) schade hebben aangericht. In bijna 75% van de gevallen zijn die verliezen het gevolg van extreme weerfenomenen. Omdat de temperatuur wereldwijd stijgt als gevolg van de klimaatverandering, komen stormen, overstromingen en droogte vaker voor en zijn ze intenser.

Ook de rijkdom van de natuur, of de biodiversiteit, staat onder druk. Recente studies laten verstaan dat de zesde massa-extinctie van soorten is begonnen. De populatie gewervelde dieren is de laatste jaren gehalveerd. Sommige wetenschappers zijn bovendien van oordeel dat het verlies aan biodiversiteit de grootste ecologische bedreiging vormt voor onze planeet, erger nog dan de gevolgen van klimaatverandering. De degradatie van onze ecosystemen is daar de belangrijkste oorzaak van. Biodiversiteit is immers meer dan vlinders, bijen en een veld in bloei! Ze ondersteunt onze economie, want ze biedt ons bestaansmiddelen en garandeert ons welzijn: voeding, vezels, bouwmaterialen, geneesmiddelen, maar ook bestuiving, regulering van de toevoer van schoon water, koolstofopname, en ga zo maar door. Biodiversiteit is noodzakelijk voor iedereen, ook voor de bedrijven.

Vierde industriële revolutie
Tot slot stipt het WEF-rapport als derde grote uitdaging aan dat “de samenleving niet in hetzelfde tempo evolueert als de technologische evolutie”. Er is nood aan opleiding, bescherming van de privacy, opwaardering van beroepen en vaardigheden, enz. Kortom, om als mens en onderneming op een zinvolle manier de revolutie van de zelflerende digitale intelligentie te integreren in alles wat we doen, zullen we ook de menselijke vaardigheden in lijn moeten brengen.

Het spreekt vanzelf dat de opportuniteiten en bedreigingen van de digitalisering en robotisering verschillen voor elk individu, elke onderneming en elke sector. Het betekent echter wel een extra risico op een kloof binnen de samenleving (digitale kloof). Het is dan ook cruciaal dat we de toekomst met een open blik tegemoet kijken, en het juiste kader en klimaat scheppen.

Belgische ondernemingen behouden vertrouwen
De evoluties die de Belgische ondernemers als risico beschouwen, lopen nagenoeg parallel met die van het WEF: de geopolitieke situatie, de onzekerheid omtrent de wereldwijde economische groei, de ‘overreglementering’ en tot slot de snelheid waarmee de technologie verandert. Desondanks is de Belgische ondernemer verbazend optimistisch. Van de bevraagde Belgische werkgevers zegt 97% er alle vertrouwen in te hebben dat hun onderneming in 2017 zal groeien. Daarmee zijn ze optimistischer dan de buurlanden.

Onzekerheid grootste vijand
De onzekerheid die al die evoluties met zich meebrengen, maakt de taak van de ondernemers er niet makkelijker op. Onzekerheid is de vijand, want het remt de investeringen en innovatie af. De ondernemingen moeten opboksen tegen een onstabiele wereld die sneller dan ooit evolueert. Ze kunnen moeilijk goed presteren in een wereld die ‘niet werkt’. Maar de verandering is onvermijdelijk. Aan de ondernemingen de taak en verantwoordelijkheid om zich binnen die moeilijke, wereldwijde transformatie aan te passen, te blijven innoveren en meerwaarde te bieden op economisch, sociaal en milieuvlak. Kennis, begrip en bovenal de aanvaarding van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen bieden hen die kans. Hoe? Dat leest u in de andere artikels verschenen in deze editie van REFLECT.
toe.

Wereldwijde risico’s en hun onderliggende relaties (2017)
image-placeholder.png
Bron: Global Risks Report 2017, WEF

 17 SDG’s in een oogopslag

Maatschappelijk belang wordt bedrijfsbelang


De Verenigde Naties verankerden de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen in de wereld in 17 duurzaamheidsdoelstellingen, de zogenaamde Sustainable Development Goals (SDG’s). Ze vormen de hoeksteen om tegen 2030 armoede uit te roeien, ongelijkheid aan te pakken en het milieu en de wereldvrede te beschermen. En zo de toekomst van uw eigen bedrijf te verzekeren.


Het is onmogelijk om een sterk en bloeiend bedrijf uit te bouwen in een wereld met toenemende ongelijkheid, armoede, klimaatverandering en onrust… De 17 SDG’s vormen een belangrijke leidraad voor bedrijven om de positieve impact van hun activiteiten te maximaliseren. Alle stakeholders verwachten immers dat een bedrijf zijn eigenbelang en dat van de maatschappij verzoent in zijn corebusiness. Een bedrijf dat niet positief bijdraagt tot de samenleving isoleert op termijn zichzelf en wordt hoe langer hoe meer in de steek gelaten door zowel de consument, de medewerker als de aandeelhouder.

People, Planet, Prosperity + Peace & Partnership

Tot nu toe draaide duurzame ontwikkeling altijd rond drie P’s: People (mens), Planet (planeet) en Prosperity (voorspoed). De SDG’s die de algemene vergadering van de Verenigde Naties in 2015 goedkeurde, vormen de hoeksteen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, maar voegen er nog twee P’s aan toe: Peace (vrede) en Partnership (partnerschap). Het begrip vrede vormt de grondslag voor de andere pijlers en werd daarom toegevoegd, net als partnerships, die ook als onmisbaar worden beschouwd om de SDG-doelstellingen te halen.

Het einddoel van die 17 doelstellingen? Komen tot een wereld die duurzaam is in zijn globaliteit. Anders gezegd, een wereld die ‘sociaal rechtvaardig, ecologisch veilig en economisch welvarend’ is. Het toepassingsgebied is dus heel ruim. Het gaat over gezondheid en opleiding, over fatsoenlijk werk, duurzame productie- en consumptiepatronen, maar evengoed over het behoud van de ecosystemen. Of nog, over het verminderen van ongelijkheid binnen en tussen landen.

Om de ambitie (en draagwijdte) van het programma beter te begrijpen, moet u weten dat de SDG’s twee mondiale ‘agenda’s’ bundelen, namelijk die van duurzame ontwikkeling en die van ontwikkelingssamenwerking (de zgn. millenniumdoelstellingen voor het zuiden of Millennium Development Goals met 2015 als deadline). Voor het eerst worden duurzame ontwikkeling én de uitroeiing van armoede verenigd in een gemeenschappelijk systeem met ‘transversaliteit’ en ‘universaliteit’ als fundamentele pijlers. Dat betekent dat de doelstellingen een oproep tot actie zijn aan alle stakeholders op alle niveaus – staten, overheden, economische en private actoren, burgermaatschappij en burgers – zowel in het noorden als in het zuiden, arm, rijk of met een gemiddeld inkomen.

Met die doelstellingen erkennen de leiders van de landen die de SDG’s onderschrijven dat de uitroeiing van armoede gepaard moet gaan met strategieën die de economische groei versterken en beantwoorden aan een reeks maatschappelijke behoeften, zoals gezondheid, opvoeding, sociale bescherming en werkgelegenheid. En dat die strategieën tegelijk de klimaatopwarming moeten tegengaan en het milieu beschermen.

Hoewel de SDG’s juridisch niet afdwingbaar zijn, wordt van de regeringen verwacht dat ze er hun schouders onder zetten en nationale kaderrichtlijnen invoeren om die 17 doelstellingen te bereiken. De overheden staan in voor de opvolging en analyse van de geboekte vooruitgang. Hiervoor zullen ze kwaliteitsvolle en gemakkelijk toegankelijke gegevens moeten verzamelen. De opvolging en analyse op regionaal niveau zullen steunen op de nationale analyses en zo op hun beurt bijdragen tot de opvolging en analyse wereldwijd.

Toepassing in België

België is een van de eerste Europese landen die duurzame ontwikkeling hebben opgenomen in hun Grondwet. De federale overheden, maar ook de gewesten werkten ieder op eigen niveau een actieplan voor duurzame ontwikkeling uit. De uitvoering van Agenda 2030 in België berust op een aantal strategieën voor duurzame ontwikkeling die op de verschillende bevoegdheidsniveaus zijn aangenomen. Voor meer details, raadpleeg de onderstaande websites van de overheden – de directe links vindt u in de digitale tekst op www.vbo.be.

- Federaal (www.health.belgium.be): In 2050 - Een strategische federale langetermijnvisie voor duurzame ontwikkeling, met 55 langetermijndoelstellingen tegen 2050, een lijst van indicatoren en de federale plannen voor duurzame ontwikkeling.
- Vlaanderen (www.vlaanderen.be): Visie 2050 - Een langetermijnstrategie voor Vlaanderen, die de derde strategie voor duurzame ontwikkeling vormt.
- Wallonië (www.wallonie.be): de tweede Stratégie wallonne pour le développement durable.
- Brussels Hoofdstedelijk Gewest (www.prdd.brussels): het Gewestelijk plan voor duurzame ontwikkeling.
- Duitstalige Gemeenschap (www.ostbelgienlive.be): het Second Regional Development Concept.

Daarnaast werd begin 2017 na raadpleging van de belanghebbende partijen de tekst goedgekeurd van een eerste Nationale Strategie voor Duurzame Ontwikkeling (NSDO, op www.sdgs.be). Daarin verbinden alle betrokken overheden zich ertoe om samen tweemaal per jaar verslag uit te brengen over de uitvoering van Agenda 2030. Binnen die context zullen ze ook een brede dialoog aangaan met de belangrijkste actoren: de burgermaatschappij, de privésector en de parlementen. Een eerste verslag (vrijwillig Nationaal Rapport) over hoe ons land vordert met de SDG’s werd op 18 juli 2017 voorgesteld aan het vooraanstaande publiek van de Verenigde Naties.

Synopsis van de Duurzaamheidsdoelstellingen

De SDG’s kunnen worden opgedeeld in vijf hoofdthema’s: de mens (People), de planeet (Planet), voorspoed (Prosperity), vrede (Peace) en partnerschap (Partnership). Waarover gaat het precies? Een voorstelling in beelden, woorden en cijfers helpt om beter te begrijpen welke talrijke uitdagingen ze inhouden.



image-placeholder.png
Bron: Measuring distance to the SDG targets, An assessment of where OECD countries stand, OECD, June 2017



SDG’s en rendabiliteit

Een economische opportuniteit … van 12.000 miljard dollar!


Ondernemingen die bijdragen aan de realisatie van de 17 duurzame ontwikkelingsdoelstellingen openen nieuwe groeimogelijkheden, versterken hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en presteren beter. Sterker: de bedrijfswereld is een belangrijke hefboom om de doelstellingen waar te maken. En dat kan op tal van manieren. Denk aan efficiëntiewinsten boeken, rationeel hulpbronnen gebruiken, minder vervuilen, wendbaar werkbaar werk faciliteren, gelijke kansen bevorderen, …

Als onderneming kunt u de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) op meerdere manieren tot een voordeel ombuigen. Daarvoor moet u ze natuurlijk eerst goed kennen en de uitdagingen errond begrijpen. Dan zal duidelijk worden dat u de SDG’s kunt toepassen als algemeen kader om uw strategieën, doelstellingen en activiteiten vorm te geven, te sturen, te communiceren en te rapporteren.

  • Om toekomstige opportuniteiten te identificeren
De uitdagingen op het vlak van duurzame ontwikkeling op wereldschaal vormen nu al marktopportuniteiten voor ondernemingen die efficiënte en innovatieve oplossingen in huis hebben of ontwikkelen, zoals
  • innoverende technologie op het vlak van energie-efficiëntie, hernieuwbare energiebronnen, de opslag van energie, duurzaam transport, smart cities (steden die ICT-technologie inzetten voor een betere dienstverlening), enz.;
  • grondstoffenefficiënte producten op de markt brengen die minder afval veroorzaken;
  • antwoorden op de schier eindeloze marktbehoeften (gezondheid, onderwijs, energie, financiën, ICT) waarmee het leven van miljarden mensen beter wordt gemaakt.

  • Om te anticiperen op toekomstig beleid
De overheden van 190 landen engageerden zich om de Agenda 2030 uit te voeren. Dat betekent dat ze een beleid voeren dat alle actoren ertoe aanzet snel rekening te houden met de SDG’s. Daarvoor kunnen ze diverse middelen inzetten: normering, belastingen of andere maatregelen om de kosten verbonden aan de negatieve effecten van een activiteit te internaliseren. Om zo een efficiënter grondstoffengebruik of de zoektocht naar duurzamere alternatieven af te dwingen.
  • Om talent aan te trekken en te behouden
Het integreren van duurzaamheid in de onderneming is een echte bekommernis geworden voor de werknemers (in het bijzonder voor de millennials, de generatie geboren tussen 1980 en 2000) op zoek naar zingeving voor hun professionele ambities. Een werknemer die gelooft in het bedrijfsproject zal meer betrokken en productiever zijn. In de context van de huidige ‘war for talent’ is duurzaamheid een ‘levensbelangrijke’ waarde voor de onderneming.
  • Om de relaties met de stakeholders te versterken
De SDG’s weerspiegelen de verwachtingen van de stakeholders. Wie ze in zijn project integreert, zal zijn relaties met de klanten, medewerkers en stakeholders verrijken. Wie de boodschap intelligent wil overbrengen, spreekt een taal die de stakeholders raakt en die ze begrijpen.
  • Om een gemeenschappelijke taal te gebruiken en dezelfde waarden te delen
De SDG’s zijn het resultaat van een ruime consensus tussen stakeholders, waaronder de ondernemingen. Ze staan dus voor gedeelde waarden, een gemeenschappelijke visie.

  • Om de samenleving en de markt te stabiliseren
Een onderneming kan niet floreren in een falende samenleving. Omgekeerd kan ze door economische groei te creëren de levensstandaard en het onderwijs verbeteren, de economische situatie, het politieke klimaat en zodoende de markten stabiliseren, enz.

  • Om de transparantie te verhogen en uw ‘licence to operate’ veilig te stellen
Met het belang van het internet en de sociale netwerken is maatschappelijk verantwoord ondernemen een must, ook om de reputatie en het imago van uw bedrijf hoog te houden. Twijfelachtige handels- of productiepraktijken verdoezelen is nefast.
  • Om de innovatie te stimuleren
Uw strategie afstemmen op de grote principes inzake duurzame ontwikkeling zal u helpen om de negatieve impact van uw onderneming te verminderen – elk bedrijf heeft trouwens een impact – en uw bijdrage aan de positieve impact van de Agenda 2030 te verhogen. Zodra u die bijdrage duidelijk heeft afgebakend, zal u uw nieuwe producten en uw investeringen gemakkelijker in lijn kunnen brengen met duurzame ontwikkeling. De logica achter uw positionering en uw boodschappen zal een drijvende innovatiefactor zijn. Zo zal een autoconstructeur zich bijvoorbeeld niet langer profileren als autobouwer, maar als ‘schepper van mobiliteit’ en met een almaar diverser dienstenaanbod tegemoetkomen aan de noden van de consument (denk bijvoorbeeld aan autodeelplatformen).

SDG’s, goed voor 10% van wereldwijd bbp in 2030

De ‘Business and Sustainable Development Commission’(een Commissie van het Wereld Economisch Forum van Davos) becijferde de potentiële businessopportuniteiten van de SDG’s. Kanttekening daarbij is dat de inspanningen steeds meer renderen naarmate de doelstellingen wereldwijd worden bereikt. Uit het onderzoek blijkt dat de SDG’s 60 marktopportuniteiten openen voor een totale waarde tot wel 12.000 miljard dollar (11.334 miljard euro) per jaar. Dat dankzij productiviteitswinsten en commerciële inkomsten, en dit alleen al voor vier economische systemen of domeinen:
1. voeding en landbouw;
2. steden;
3. energie en materialen;
4. gezondheid en welzijn.

12.000 miljard dollar is goed voor ongeveer 10% van het geschatte wereldwijde bbp in 2030. De totale economische waarde zou zelfs twee tot drie keer hoger kunnen liggen als deze winst wordt geboekt op schaal van de hele economie en gepaard gaat met een verhoogde arbeids- en grondstoffenproductiviteit. Volgens het verslag van de commissie kan 50% van dat potentieel worden gerealiseerd door de ontwikkelde landen. De 60 opportuniteiten zouden bovendien tot 380 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen kunnen creëren.
De doelstellingen zijn innig onderling verbonden en versterken elkaar. Zo leiden een betere gezondheid en beter onderwijs tot meer arbeidsproductiviteit. Minder sociale ongelijkheid kan de politieke onzekerheid verminderen, de economische risico’s temperen en de return on investment vergroten.
image-221749-b26c66c62fb54874973dfbde3e7d7c92.jpg
Bron: Rapport van de 'Business and Sustainable DevelopmentComission', World Economic Forum, januari 2017

Top 5 SDG’s met grootste businessopportuniteiten
Een studie van PwC over de SDG’s en de ondernemingen stipt vijf doelstellingen aan die potentieel de meeste opportuniteiten bieden/de grootste impact hebben:
  1. degelijk werk en economische groei;
  2. goede gezondheid en welzijn;
  3. schone en betaalbare energie;
  4. industrie, innovatie en infrastructuur;
  5. duurzame consumptie- en productiepatronen.

‘Leven in watermilieus’ scoort het laagst op de ladder, maar ook ‘verminderde ongelijkheid’ en ‘geen armoede’ bengelen onderaan. Het is logisch dat ondernemingen een meer directe impact kunnen hebben op bepaalde doelstellingen dan op andere. Maar onrechtstreeks zullen de positieve effecten van één doelstelling effect hebben op de andere.
image-221750-Opportuniteit_EN_Graph2.w640.jpg
SDG’s handleiding

SDG-beleid. Waar beginnen?


Over de businesskansen van een duurzame ontwikkeling bestaat weinig twijfel. Vraag is hoe u uw bedrijf de juiste richting uitstuurt. Een radicale omwenteling is voor veel ondernemers geen haalbare kaart, een stapsgewijze aanpak wel. Maatschappelijk verantwoord ondernemen start met een geloofwaardige communicatie over uw duurzame strategie, doelstellingen en activiteiten. Hoe dan ook, elke etappe heeft (soms) veel voeten in de aarde. Maar laat u niet ontmoedigen. De voordelen zijn eindeloos en de return on investment is verzekerd.

Duurzaam ondernemen begint bij een grondige (zelf)reflectie. Hoe ziet u de toekomst van uw onderneming op (middel)langetermijn? Stel uzelf daarom de volgende vijf vragen:

  1. Wat draagt mijn bedrijf bij tot de maatschappij?
    Of u nu diensten of producten aanbiedt, u beantwoordt aan een bepaalde vraag op de markt. Welke toegevoegde waarde biedt uw bedrijf aan de samenleving? Of, radicaal gesteld: als uw onderneming er niet zou zijn, wat zou er dan veranderen voor de maatschappij?
  2. Welke impact heeft mijn bedrijf?
    Elke onderneming of organisatie heeft positieve en negatieve effecten op haar omgeving. Breng die effecten in kaart. Dat is een cruciale stap om tot een globale aanpak te komen en het geeft u bovendien een overzicht van uw potentiële hefbomen.
  3. Wat verwachten de stakeholders?
    De mening van de stakeholders maakt uw aanpak geloofwaardig. Aan de hand van die meningen stelt u vervolgens een ‘materialiteitsmatrix’ op om andere dan de puur financiële prioritaire uitdagingen te identificeren. Anders gezegd, de ‘materialiteitsmatrix’ is een handig, visueel middel om aan te geven welke onderwerpen er voor het bedrijf echt toe doen en tegelijk een maatschappelijke impact hebben (materieel zijn). Dat betekent grofweg dat u elke uitdaging vanuit twee oogpunten bekijkt: vanuit het interne standpunt van de onderneming (het businessoogpunt) en vanuit het externe standpunt (de stakeholders). Is de uitdaging zowel een interne als een externe prioriteit? Dan kunt u ermee aan de slag.
  4. Wat kan ik doen?
    Wanneer de inventaris (uit de matrix) met onderwerpen is opgemaakt en goedgekeurd door de stakeholders is het tijd om de strategie te bepalen. Die moet enerzijds de negatieve effecten afzwakken en anderzijds de positieve effecten vergroten.
  5. Wat moet ik communiceren?
    Niet alle informatie is belangrijk. Zeg niet dat u uw afval sorteert. Dat spreekt vanzelf. Communiceer over prioritaire uitdagingen die uw bedrijf identificeerden en de manier waarop u de impact op de maatschappij beheert.

Communiceer geloofwaardig en coherent
Alles wat u communiceert over uw engagement inzake duurzame ontwikkeling, met andere woorden uw maatschappelijke verantwoordelijkheid, moet eerlijk zijn. De negatieve impact van uw onderneming verbergen, verzwakt de boodschap. Transparantie daarentegen draagt bij tot de geloofwaardigheid van uw bedrijf en strategie. Het is bovendien essentieel dat u coherent communiceert.

Er bestaan tal van referentiekaders om te rapporteren over de vorderingen die uw bedrijf maakt inzake duurzaamheid. Hieronder vindt u twee voorbeelden.
  • GRI (Global Reporting Initiative) is zonder twijfel het bekendste en meest gebruikte referentiekader. Meer dan 80.000 duurzaamheidsverslagen werden opgemaakt op basis van de GRI-standaard. Het GRI gaat uit van een onafhankelijke internationale organisatie die beloofde om haar standaarden af te stemmen op de SDG’s.
    De ISO-norm 26000 (International Standardisation Organisation) over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van organisaties is een ander voorbeeld. De norm biedt ondernemingen en organisaties richtlijnen om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.
Verplichte niet-financiële informatie voor grote ondernemingen
De Europese richtlijn over de bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit moet heel binnenkort worden omgezet in Belgisch recht. Die richtlijn legt bepaalde grote bedrijven op om in (of bij) hun jaarverslag een set niet-financiële informatie te publiceren, zoals informatie over milieu-, sociale en personeelsaangelegenheden, de eerbiediging van mensenrechten en de bestrijding van corruptie. De beoogde ondernemingen zijn grote organisaties van openbaar belang (vooral banken, verzekeraars en beursgenoteerde bedrijven) met meer dan 500 werknemers en een omzet van 34 miljoen euro of een balanstotaal van meer dan 17 miljoen euro. De richtlijn voert ook de verplichting in voor de grote beursgenoteerde bedrijven om informatie te verstrekken over het diversiteitsbeleid in hun bestuursorganen.
image-221746-Hoe...NL_chart.w640.jpg
Bron: 'SDG Compass - The guide for business action on the SDG's', GRI, Global Compact en WBCSD
Tools – een voorbeeld
De ‘SDG Compass – The guide for business action on the SDGs’ is een gezamenlijke tool van de GRI, de UN Global Compact en de WBCSD (World Business Council for Sustainable Development). De gids legt uit in welke mate de SDG’s betrekking hebben op uw onderneming en biedt tools en informatie waarmee u duurzame ontwikkeling centraal kunt stellen in uw bedrijfsstrategie. Hij bevat bovendien een vijfstappenplan om uw bijdrage aan de SDG’s te optimaliseren.
  1. Begrijpen. Begrijp de kansen die de SDG’s bieden en de verantwoordelijkheden die ze inhouden voor uw onderneming.
  2. Prioriteiten bepalen. Breng uw impact in kaart om de negatieve effecten te verminderen of te elimineren en de positieve effecten te versterken.
  3. Doelstellingen bepalen. Definieer specifieke en meetbare doelstellingen. Communiceer er duidelijk over. Zo kunnen de stakeholders zich de prioriteiten ‘eigen maken’, wat hen zal aanzetten tot beter presteren.
  4. Integreren. Integreer duurzaamheid in de bedrijfsvoering en link de doelstellingen aan alle functies binnen de onderneming. Dat is onmisbaar om de vooropgestelde doelen te bereiken.
  5. < > De SDG’s helpen ondernemingen hun stakeholders te informeren (bijv. aan de hand van een duurzaamheidsrapport opgesteld volgens de erkende normen) en te rapporteren over hun resultaten inzake duurzame ontwikkeling door middel van gemeenschappelijke indicatoren die beantwoorden aan gedeelde prioriteiten.De gids verzamelt voorbeelden uit alle schakels van het proces. U vindt er ook een hele reeks sectorale richtsnoeren. Daarom vormt het document een uitstekende startbasis.

    TIP: werk in een netwerk
    SDG nr. 17 legt het accent op partnerschappen. Meer en meer ondernemingen werken actief samen met hun stakeholders. Zoekt u inspiratie of wilt u overgaan tot actie? Dan vindt u hieronder twee voorbeelden van Belgische netwerken. Er bestaan er echter nog veel meer.

    The Shift (www.theshift.be) is een netwerk voor duurzame ontwikkeling met als doel het opzetten van partnerschappen om de omwenteling naar een duurzamere maatschappij en economie te bewerkstelligen. The Shift ontstond uit het samengaan van Business & Society en Kauri en is een van de bekendste netwerken in de bedrijfswereld. Het groepeert ongeveer 350 ondernemingen, ngo’s en andere organisaties om partnerschappen te stimuleren en bij te dragen aan de cocreatie van duurzame businessmodellen.

    De Sociale InnovatieFabriek (www.socialeinnovatiefabriek.be) promoot, begeleidt en ondersteunt sociaal ondernemerschap en sociale innovatie ten voordele van maatschappelijke uitdagingen. In haar werking vertrekt de Fabriek van drie basiswaarden: aandacht voor gedeelde meerwaarde, een focus op sociale transformatie en impactgedrevenheid.
Besluit & aanbevelingen

SDG’s: dicht-bij-uw-bedshow!

Lijken de 17 duurzaamheidsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties een ver-van-uw-bedshow? Dan hebt u het mis. Wie de tijd neemt om de opportuniteiten te analyseren, zal er als bedrijf alleen maar sterker uitkomen. De artikels in deze REFLECT maken u wegwijs in de kansen die de SDG’s bieden en de tools die u daarvoor kunt gebruiken. Hieronder alvast enkel tips om door de bomen het bos te zien.

De domeinen en SDG’s waarop uw bedrijf kan ingrijpen, zijn zo ruim dat velen het overzicht verliezen. Om een goede start te maken, alvast enkele aanbevelingen:

  • Maak u als CEO duurzame ontwikkeling eigen! U speelt een sleutelrol als het erop aankomt de SDG’s te integreren in uw strategie. Neem die rol ter harte als leider;
  • Begin op de schaal van uw onderneming: iedere actie, hoe klein ook, kan bijdragen! Zelfs als u niet meteen een hele strategie uitdoktert. Begin klein … Kleine stroompjes vormen vaak grote rivieren. En uw eerste acties zetten u al snel op weg richting andere sporen;
  • Doe inspiratie op en netwerk! Om oplossingen te vinden, moet u ervaringen en kennis uitwisselen met andere spelers. Ondernemingen uit eenzelfde sector staan vaak voor dezelfde uitdagingen. Netwerken van ondernemingen en sectorfederaties zijn een uitstekend uitgangspunt;
  • Werk samen! Met andere ondernemingen, overheden, ngo’s … ‘Green deals’ zijn publiek-private partnerschappen met als doel om projecten ‘op te kweken’ dankzij een nauwe samenwerking tussen overheid en privé;
  • Laat u desnoods begeleiden: een gespecialiseerde consultant kan u helpen met het uitwerken van een gestructureerde methode om de ‘duurzaamheidspijlers’ van uw proces vorm te geven.

Bedrijven, overheid, middenveld en burgers
In een wereld in continue verandering, moeten de Belgische ondernemingen voortrekkers zijn op het vlak van duurzame ontwikkeling. De maatschappij verwacht van hen dat ze alle hefbomen binnen hun bereik activeren, en hun eigen verantwoordelijkheden opnemen. Ze zijn deel van de oplossing, maar de transitie zal niet uitsluitend door de bedrijven worden gedragen. De overheid en het middenveld spelen een minstens even ingrijpende en belangrijke rol.

Het welslagen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling in de landen die zich engageerden, hangt nauw samen met het vermogen van de ondernemingen om zich op een verantwoordelijke en duurzame manier te ontwikkelen en te voorzien in behoorlijke levens- en werkomstandigheden. Om dat waar te maken, zijn ze aangewezen op actief samenwerken met de verschillende stakeholders: burgers, consumenten, regeringen, ngo’s … Om de globale uitdagingen die voor de deur staan het hoofd te kunnen bieden, is het fundamenteel dat alle actoren samenwerken en hun onderlinge complementariteit optimaal benutten.